“En die beste ding was dat alles by my skool gebeur het…”

HTS_Dscn3888Op die spoor van die Dwaalverhaal.
‘n Byderhandprojek met leerders van HTS
.

In Mei 2016 het ‘n groepie leerders van HTS deelgeneem aan ‘n unieke lees- en skryfervaring op die skoolterrein en die Dwaalverhaal laat herleef.

Die groep graad 11 en 12 leerders wat Afrikaans as Eerste Addisionele Taal neem, het vir drie agtereenvolgende weke ‘n middag ná skool entoesiasties deelgeneem aan die spesiale Byderhandprojek. Die projekleier, Franci Greyling, en die skrywer van die Dwaalverhaal, Hans du Plessis, is bygestaan deur drie Skryfkunsstudente, Hanke de Kock, Henlu Snyman en Adam Lehmann.

Week 1: Op die spoor van die Dwaalverhaal

Voor die eerste ontmoeting het die leerders o.l.v. Afrikaansonderwysers, mevv. Marieta Basson en Elsa Roux, die teks van die Dwaalverhaal – Die Misverstand – gelees. Hulle was dus goed voorberei vir die ontmoeting met die skrywer en die Byderhandspan. Hier is die ervaring in die deelnemers se eie woorde:

HTS_Dscn3814  HTS_Dscn3813
“Dit was baie interessant om te hoor wat het die prof te sê oor sy boek.” (Onalenna Oliphant)
HTS_Dscn3816
  HTS_Dscn3819
“Hier het ek gesukkel om die QR-Code Reader te laai, want my foon het nie spasie gehad nie ;-). Ona het ook gesukkel, maar toe ek reg was het ek die QR-Code Reader vir haar met Share It gestuur.” (Letlotlo Phanyane)HTS_Dscn3821  HTS_Dscn3824
“Ek het die eerste QR-code gescan.” (Lerato Setshwaro)
“Die  video’s is eintlik lekker! Die dwaalverhaal idee is briljant.” (Malesela Marotola)
HTS_Dscn3830  HTS_DSCN3828
“Dit was die eerste keer dat ons die video van die twee meisies op die internet sien. Dit was baie interessant, want dit was by dieselfde boom. Dit was die begin van ‘n baie lekker storie en ons was baie dankbaar om Oom Hans te sien.” (Bakang Diphoko)
“Ek lees Die misverstand en Rea luister na my.” (Boniwe Sindwa)

HTS_ DSCN3859  HTS_Dscn3861
“Ek het vir Oom Hans du Plessis gevra hoekom hy die storie van die spoke geskryf het.” (Setsibe Diseko)
“Besig om toneel 4 te lees. Dit was toe Marni en Bea by die snoepie ontmoet het. Dit het toe meer interessant geword om nader aan die einde en ook die blyplek van Bea te kom.” (Richoline Matras)
HTS_Dscn3851  HTS_Dscn3864
“Ons was besig om die storie te lees. Dit was lekker om saam met my vriende te werk.” (Zanele Damaneyt)
HTS_Dscn3846  HTS_Dscn3853
“Ek het die voetstap van die spook gehoor en ‘n baie interessante video gekyk.” (Lerato Setshwaro)
“As ek Bea was, sou ek nie hier gekom het nie as ek geweet het dat daar ‘n spook is.” (Mpho Bosiu)
HTS_Dscn3871  HTS_Dscn3883
“Ek het gedink oor die spook en was baie bang.” (Thabang Tloome)
“Ons was net nou klaar om die stukkie op die internet te lees en ‘n deel van die video te kyk. Toe kry ons die vraag oor waar Bea gebly het. Op daardie oomblik het ons gedink oor waar sy kon gebly het. Ek en Bakang gebruik die internet om die antwoord te kry. Setsibe gebruik die stuk wat die onderwysers vir ons gegee het.” (Amogelang Dilape)
HTS_DSCN3899  HTS_Dscn3901
“Hier was ons baie opgewonde om ‘n foto saam met Bea en Marni te neem.” (Onalenna Oliphant)
“Ek was baie bly om langs Marni en Bea te staan :-).” (Letlotlo Phanyane)
“Hulle het altwee nee gesê :-(.” (Reabetswe Mokgoro)

“Die Dwaalverhaal was pragtig! Ek het nog nooit in my lewe gedink aan so ‘n tipe storie. En die beste ding was dat alles by my skool gebeur het.” (Reabetswe Mokgoro)

Week 2: Om self te skryf…
HTS_Copy - DSCN4055  HTS_Copy - DSCN4062
“Die professor wys ons hoe maklik dit is om ‘n storie te skryf.” (Mpho Bosiu)
“Ek konsentreer baie hard.” (Boniwe Sindwa)HTS_Copy - DSCN4066  HTS_Copy - DSCN4069
“Ek het buite die koshuis gesit en probeer dink wat om oor te skryf.” (Boniwe Sindwa)
“Die dapper huis! Ek was by die ingang van Fickhuis, die seunskoshuis. Om hier te bly, moet jy ‘n hart van ‘n leeu hê.” (Bakang Diphoko)HTS_Copy - DSCN4078  HTS_Copy - DSCN4092      “Beplanning van my storie.” (Lerato Setshwaro)
“Ek beplan my storie: My eerste onderskeiding. Ek het my spinnekop begin maak.” (Amogelang Dilape)
HTS_Dscn4060  HTS_Dscn4068“Besig om my eie verhaal te skryf” ;-). (Onalenna Oliphant)
“Ek het geskryf oor die skoolbus, want ek wil dit eendag bestuur. Maar ek het nie geweet wat om te skryf nie.” (Thabang Tloome)

Week 3: Ons eie stories orals op die skoolterrein

HTS - DSCN4125  HTS- DSCN4155 HTS - DSCN4128  HTS - DSCN4133 HTS - DSCN4136  HTS - DSCN4140 HTS - DSCN4148  HTS - DSCN4163
Op die spoor van die dwaalverhaal was: “Briljant. Uitstekend. Ongelooflike ervaring. ‘n Baie interessante ervaring. Doodlekker. ‘n Wonderlike ervaring. Ongelooflik. Briljant, doodlekker, puik en ongelooflik. Verskiklik lekker. Die spook kom! Dankie Byderhand!”

Advertisements

Die Dwaalverhaal Misverstand

Dit is seker een van die grootste uitdagings om jongmense te oortuig om meer te lees. Dit is ook nie iets wat net in die digitale era voorkom nie, maar ‘n probleem wat al vir eeue strek. So duik die vraag dan nou op: Hoe kry jy jongmense van die digitale era om meer te lees? Gebruik ‘n digitale platform, natuurlik.

dwaalverhaal_leesstoep

Die Dwaalverhaal is ‘n plek-spesifieke narratief wat afspeel op die gronde van HTS (Hoër Tegniese Skool) Potchefstroom waar die ATKV-tienertoneel tydens Aardklop plaasvind. Die narratief is deur Prof Hans du Plessis geskryf en met die titel Die Misverstand, kweek hy ‘n nuuskierigheid in die leser wat duidelik die leser op ‘n avontuur wil stuur.

Die narratief word gekoppel met video-segmente wat die karakters en die plekke voorstel. Ons videograaf en grafiese ontwerper, Gustaf Tempelhoff, het die verfilm en geredigeer. Die video vervang nie die narratief nie, maar vul die narratief aan en betrek die lesers by die ontwikkeling van karakters en die ruimte. Die gebruik van verskillende media met die digitale verhaal maak dit multimodaal op ‘n manier wat interessant, uniek, en hopelik effektief is.

Interaktiewe, plek-spesifieke, multimodale storievertel – dit is omtrent ‘n mondvol terme wat dalk nie lekker sin maak nie. Die Dwaalverhaal vat al hierdie terme en verduidelik dit op ‘n eenvoudiger manier. Elke plek op die gronde van hierdie historiese hoërskool, wat deel vorm van die storie, is geïntegreer met die verhaal. Sodoende kan die leser die omgewing waarneem en self deel word van die ruimte waar die gebeure afspeel. Die verhaal is opgedeel in agt afsonderlike plekke waar die narratief afspeel en so ‘n geheel vorm.

dwaalverhaal_bea_marni2

Die Misverstand gaan oor twee karakters, Bea Malan en Marni Botha, wat vriende word nadat Bea saam met haar ma Potchefstroom toe trek. Die twee se nuutgevonde vriendskap is tog bietjie vreemd en deur saam op ‘n avontuur te gaan, ontdek hulle ‘n geheim oor die skool se geskiedenis en maak ‘n interessante nuwe maatjie.

Met die proeflopie was dit duidelik dat die lesers hulself in die storie ingelees het. Elkeen was so opgewonde om die volgende hoofstuk (by die volgende plek) te lees, dat hulle selfs mekaar gestoei het om die QR-kodes te skandeer.*

dwaalverhaal_leesmuur    dwaalverhaal_spoor_fotoMarceBester

Die deelnemers het hulself verdiep in die verhaal. Hulle het by elke plek wat deel van die verhaal vorm, meer en meer met karakters geïdentifiseer en so die storie gevolg en kinderlik geniet.

Die Dwaalverhaal is definitief ‘n unieke geleentheid om ‘n narratief op ‘n vreemde/alternatiewe manier te beleef: om jouself in die verhaal in te lees en die ruimte ten volle te begryp.

* Geen jongmense of digitale toestelle is in die produksie van die Dwaalverhaal beseer nie.

  • Marcé Bester – Dwaalverhaal-kunsregisseur en assistent